55_2023-2024/45 - Afschaffing kiesdrempel
Pétitions
U kan deze petitie niet steunen.
55_2023-2024/45 - Afschaffing kiesdrempel
De kiesdrempel is een politiek mechanisme dat vereist dat een partij een minimumaantal %stemmen behaalt om vertegenwoordiging te verdienen in het parlement. Hoewel het doel ervan is om de versplintering van het politieke landschap tegen te gaan en stabiliteit te bevorderen, zijn er sterke argumenten tegen het bestaan ervan, die het als ondemocratisch bestempelen en pleiten voor afschaffing.
Beperking van de stem van de minderheid: De kiesdrempel belemmert vertegenwoordiging van kleinere politieke partijen of minderheidsgroepen in het parlement. Hierdoor worden stemmen van een aanzienlijk deel van de kiezers effectief genegeerd, wat in strijd is met het fundamentele principe van democratie dat alle stemmen gelijk moeten worden gehoord en vertegenwoordigd.
Beperking van politieke diversiteit: Door de drempel kunnen nieuwe of opkomende politieke partijen moeite hebben om voet aan de grond te krijgen in het politieke systeem. Dit belemmert de diversiteit van ideeën en meningen die vertegenwoordigd zijn in het parlement, waardoor het politieke debat en de besluitvorming worden beperkt.
Oneerlijkheid tegenover nieuwe partijen: Voor nieuwe partijen is het bijzonder moeilijk om de kiesdrempel te halen, omdat ze niet dezelfde mate van bekendheid, middelen of infrastructuur hebben als gevestigde partijen. Dit creëert een ongelijk speelveld en kan leiden tot een gebrek aan representatie voor nieuwe ideeën en stemmen.
Vermijding van strategisch stemmen: De aanwezigheid van een kiesdrempel creëert een klimaat waarin kiezers gedwongen worden om strategisch te stemmen in plaats van hun ware voorkeuren te uiten. Mensen kunnen zich gedwongen voelen om te stemmen op een gevestigde partij, zelfs als ze het niet volledig eens zijn met hun standpunten, uit angst dat hun stem anders verloren gaat.
Naast bovenstaande punten kan het afschaffen van de kiesdrempel een belangrijke stap zijn in het verminderen van invloed van de particratie.
Dit initiatief is beantwoord:
Tijdens haar vergadering van 6 november 2024 heeft de commissie voor Verzoekschriften deze petitie overgezonden aan de commissie voor Grondwet en Institutionele Vernieuwing, aan de minister van Binnenlandse Zaken, Institutionele Hervormingen en Democratische Vernieuwing en aan de vice-eersteminister en minister van Middenstand, Zelfstandigen, KMO’s en Landbouw, Institutionele Hervormingen en Democratische Vernieuwing.
Antwoord van de vice-eersteminister en minister van Middenstand, Zelfstandigen, KMO’s en Landbouw, Institutionele Hervormingen en Democratische Vernieuwing (02/01/2025):
Deze drempel, die momenteel 5% bedraagt, betekent dat een lijst die minder dan 5% van de geldige stemmen behaalt in een kieskring, niet deelneemt aan de zetelverdeling. Er bestaan evenwel bijzonderheden en uitzonderingen in functie van de betrokken assemblees.
Het gaat om een onderwerp dat een rechtstreekse impact heeft op het evenwicht tussen representativiteit en stabiliteit van ons politiek systeem. De kiesdrempel werd bedacht als mechanisme ter preventie van een versnippering van de politieke krachten en een stabiel bestuur te garanderen. Het voornaamste doel ervan bestond er immers in de parlementaire fragmentatie te beperken, die anders zou kunnen leiden tot onstabiele coalities en een verlamming van het besluitvormingsproces. Zoals de heer Wauthier evenwel opmerkt, doet dit mechanisme legitieme vragen rijzen over de impact ervan op de democratische diversiteit en representativiteit.
Het Grondwettelijk Hof oordeelde bovendien dat de invoering van een kiesdrempel van 5% niet in strijd was met het gelijkheidsbeginsel.
Dit verzoekschrift vestigt de aandacht op een spanning inherent aan elk democratisch systeem tussen de opening naar alle stemmen en de behoefte aan een organisatorisch kader dat een efficiënt bestuur mogelijk maakt.
Deel: