56_2025-2026/119 - Verzoek tot onderzoek naar een wettelijke regeling voor een gedeelde digitale toegang tot gezamenlijke contracten en dossiers van gehuwden en wettelijk samenwonenden

Geachte Voorzitter,

Geachte leden van de Kamer van Volksvertegenwoordigers,

Met dit verzoekschrift wens ik uw aandacht te vestigen op een probleem dat zich steeds vaker voordoet als gevolg van de voortschrijdende digitalisering van onze samenleving.

De Belgische overheid heeft de afgelopen jaren sterk ingezet op digitalisering van haar dienstverlening. Die evolutie biedt onmiskenbare voordelen, maar mag er niet toe leiden dat burgers administratief afhankelijk worden van hun partner voor het beheer van gezamenlijke huishoudelijke aangelegenheden. Een modern digitaal beleid moet rekening houden met de maatschappelijke realiteit waarin gehuwden en wettelijk samenwonenden hun administratieve verplichtingen gezamenlijk dragen. Het principe dat beide partners op een veilige en zelfstandige wijze toegang moeten kunnen krijgen tot gezamenlijke contracten en dossiers verdient daarom een plaats in het toekomstige digitale beleid van ons land.

Voor tal van essentiële diensten, zoals elektriciteit, aardgas, water, telecom, internet en andere nutsvoorzieningen, wordt doorgaans slechts één persoon geregistreerd als contracthouder of afnemer. Hoewel deze contracten in de praktijk betrekking hebben op het volledige gezin of huishouden, beschikt meestal slechts één partner over een volwaardige digitale toegang tot het dossier.

Steeds meer dienstverleners maken bovendien gebruik van persoonlijke digitale identificatiemiddelen, zoals Itsme, waardoor de toegang onlosmakelijk verbonden wordt met één individuele persoon. Het delen van wachtwoorden biedt hiervoor geen duurzame of veilige oplossing en is bovendien niet altijd mogelijk.

Hierdoor ontstaan in de praktijk verschillende problemen.

Beide partners dragen gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor de woning en de daaraan verbonden contracten, maar slechts één van hen beschikt over de mogelijkheid om zelfstandig facturen, verbruiksgegevens, meterstanden, contractwijzigingen of andere administratieve gegevens te raadplegen en te beheren.

Bij ziekte, hospitalisatie, langdurige afwezigheid of verminderde zelfredzaamheid van de contracthouder ondervindt de andere partner vaak aanzienlijke praktische moeilijkheden om noodzakelijke administratieve handelingen uit te voeren.

De problemen worden nog groter wanneer de contracthouder overlijdt. De langstlevende partner wordt op een emotioneel bijzonder moeilijke periode geconfronteerd met een groot aantal administratieve formaliteiten om bestaande contracten op zijn of haar naam te laten zetten, terwijl het vaak gaat om contracten die jarenlang gezamenlijk werden gebruikt en betaald.

De verdere digitalisering van de dienstverlening mag niet leiden tot nieuwe administratieve drempels voor burgers. Integendeel, digitalisering zou het beheer van gezamenlijke huishoudelijke verplichtingen eenvoudiger en toegankelijker moeten maken.

Daarom verzoek ik de Kamer van Volksvertegenwoordigers te onderzoeken of een wettelijk of reglementair kader kan worden uitgewerkt waardoor leveranciers van essentiële nutsvoorzieningen en andere maatschappelijke dienstverlening de mogelijkheid moeten of kunnen aanbieden om:

• twee partners die gehuwd zijn of wettelijk samenwonen als gezamenlijke contracthouders of gemachtigde gebruikers te registreren;

• beide partners een eigen, persoonlijke en beveiligde digitale toegang te verlenen via hun eigen elektronische identificatiemiddel (zoals Itsme of een gelijkwaardig systeem);

• de continuïteit van de toegang tot het dossier zoveel mogelijk te waarborgen wanneer één van beide partners overlijdt, zonder afbreuk te doen aan de noodzakelijke veiligheids- en privacyvoorschriften.

Een dergelijke regeling zou de administratieve lasten voor burgers aanzienlijk verminderen, de digitale inclusie bevorderen en beter aansluiten bij de maatschappelijke realiteit waarin huishoudelijke verplichtingen doorgaans gezamenlijk worden gedragen.

Ik verzoek de Kamer dan ook dit onderwerp te onderzoeken en na te gaan of een aangepaste regelgeving wenselijk en haalbaar is.

Met vriendelijke groet,

Veerle De Bruyn