56_2025-2026/113 - Hervorming van de pensioenen voor betaalbaar wonen en sociale rechtvaardigheid

België heeft een begrotingstekort van 5,2% van het BBP in 2025-2026, een van de hoogste in de EU. De staatsschuld overschrijdt 105% van het BBP.

Werkloosheidsuitkeringen kosten 5 tot 6 miljard euro per jaar. Asielopvang 2 tot 3 miljard euro. De wettelijke pensioenen kosten 69 miljard euro, meer dan tien keer het werkloosheidsbudget. Terwijl de overheid werkzoekenden sanctioneert en hun uitkering beperkt tot twee jaar, worden mensen die jarenlang hebben bijgedragen aan de sociale zekerheid gelijkgesteld aan wie geen of minimale beroepsloopbaan heeft en worden zij gedwongen een beroep te doen op sociale bijstand. Dit staat haaks op de beginselen van menselijke waardigheid en de rechten van de sociaal verzekerde. Intussen ontvangt een gepensioneerde ambtenaar tot 8.129 euro per maand, belastingsgefinancierd en ongeplafoneerd.

1. De pensioenongelijkheid in cijfers

Het minimumpensioen van een werknemer bedraagt 1.533 euro per maand. Het gemiddeld pensioen van een ambtenaar bedraagt 3.381 euro per maand, meer dan twee keer het werknemersgemiddelde van 1.615 euro (bron: PensionStat.be, januari 2025). Het maximumpensioen van een ambtenaar bedraagt 8.129 euro per maand, 5,3 keer het minimumpensioen van een gewone werknemer. Het Federaal Planbureau bevestigt dat de pensioenongelijkheid tegen 2029 nog met 9,1% toeneemt (bron: Federaal Planbureau, april 2026).

2. De woningcrisis

De gemiddelde huurprijs in Antwerpen bedroeg in 2024 ongeveer 950 euro per maand (bron: CIB Huurbarometer 2024). Wie een woning zoekt onder 700 euro per maand, vindt vrijwel niets. Bijna een op vier jongeren tussen 18 en 34 jaar huurt noodgedwongen. De gemiddelde leeftijd van eerste aankoop is gestegen naar 38 jaar.

3. Voorstel: universeel pensioenplafond van 3.500 euro bruto per maand

Wij vragen een wettelijk plafond voor alle wettelijke pensioenen, ongeacht het stelsel. Het gemiddeld pensioen bedraagt 2.046 euro (bron: PensionStat.be, januari 2025), ver onder de grens. Het plafond raakt uitsluitend de bovenste laag. Als tegenprestatie garandeert de overheid alle gepensioneerden gratis eerstelijnsgezondheidszorg en versterkte thuiszorg.

4. Herbestemming van de besparingen

De vrijgekomen middelen, berekend op basis van het verschil tussen het huidige maximum van 8.129 euro en het voorgestelde plafond van 3.500 euro, worden verdeeld via een wettelijk verankerd fonds: 50% naar een Federaal Woningfonds voor huursubsidies en betaalbare woningbouw, 30% naar herstel van werkloosheidsuitkeringen en sociale rechten, 20% naar gestructureerde afbouw van de staatsschuld.

Internationale voorbeelden:

Denemarken, Nederland en Zweden kennen allen een universeel basispensioen zonder extremen. In geen van deze landen worden staatspensioenen van meer dan 5.000 euro per maand belastingsgefinancierd. België is het enige grote EU-land zonder wettelijk pensioenplafond voor ambtenaren.

Formeel verzoek:

Wij verzoeken de Kamer een wettelijk maximumpensioen van 3.500 euro bruto per maand in te voeren voor alle stelsels met een overgangsperiode van 5 jaar, waarbij huidige gepensioneerden hun pensioen behouden maar verdere stijgingen boven dit plafond worden bevroren. Het plafond van 3.500 euro wordt jaarlijks geïndexeerd op basis van de gezondheidsindex, op dezelfde wijze als de minimumpensioenen. De vrijgekomen middelen te oormerken via een Federaal Herbestemmingsfonds met verdeling 50/30/20. Een onafhankelijke commissie te belasten met jaarlijkse publieke rapportering.

Ingediend door: burger en permanent ingezetene van België.

Datum: 13 juni 2026