56_2025-2026/99 - Petitie tot hervorming van het contactverbod tussen ouders en hun biologische kinderen in België

Voorstel tot overheveling van het contactverbod naar het strafrecht.

Wij, ondergetekenden, vragen aan de Belgische Kamer van Volksvertegenwoordigers om de wetgeving rond het contactverbod tussen ouders en hun kinderen fundamenteel te hervormen.

Wij vragen uitdrukkelijk dat de bevoegdheid om een volledig of langdurig contactverbod tussen ouder en kind op te leggen, wordt weggehaald uit het huidige burgerlijk recht, familierecht en jeugdrecht, en wordt overgeheveld naar het strafrecht en het Strafwetboek.

Waarom deze hervorming noodzakelijk is:

Vandaag kan in België een totaal contactverbod met de eigen kinderen opgelegd worden door een jeugdrechter, familierechter of soms als voorlopige maatregel in een strafzaak. Dit gebeurt vaak binnen procedures van het familie- of jeugdrecht, waar niet dezelfde strenge bewijsregels gelden als binnen het strafrecht.

Nochtans is een totaal contactverbod één van de allerzwaarste maatregelen die een overheid tegenover een burger kan nemen.

Het betekent:

- de gedwongen verbreking van de ouder-kindband,

- psychologische schade en trauma's,

- en in vele gevallen een onherstelbare vernietiging van het gezins -en familieleven.

Een dergelijke maatregel raakt rechtstreeks aan fundamentele rechten, waaronder:

- het recht op gezinsleven,

- het vermoeden van onschuld,

- het recht op verdediging,

- en het recht op een eerlijk proces.

Deze rechten worden beschermd door:

- de Belgische Grondwet,

- artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens,

- en internationale kinderrechtenverdragen.

Waarom het contactverbod thuishoort in het Strafwetboek:

Wanneer de overheid beslist dat een ouder volledig van zijn of haar kinderen moet worden gescheiden, gebeurt dat doorgaans op basis van ernstige beschuldigingen zoals:

- mishandeling,

- seksueel misbruik,

- geweld,

- verwaarlozing,

- of gevaarlijk gedrag.

Dit zijn geen gewone familiale meningsverschillen.

Dit zijn beschuldigingen van strafbare feiten.

Daarom is het juridisch en moreel onaanvaardbaar dat zulke zware gevolgen kunnen worden opgelegd zonder voorafgaande beoordeling door een correctionele rechtbank of strafrechtbank volgens de regels van het strafrecht.

In het strafrecht bestaan er fundamentele waarborgen:

- objectieve bewijsvoering,

- onafhankelijk onderzoek,

- het recht op tegenspraak,

- de mogelijkheid om getuigen te ondervragen,

- medische en forensische expertise,

- en de verplichting om schuld wettelijk en overtuigend te bewijzen.

Binnen het huidige familie- en jeugdrecht kunnen daarentegen zeer ingrijpende beslissingen ontstaan op basis van:

- vermoedens,

- interpretaties,

- subjectieve verslaggeving,

- psychologische aannames,

- of tunnelvisie binnen dossiers.

Dat creëert een ernstig risico op gerechtelijke dwalingen en onherstelbare schade voor kinderen én ouders.

Er is daarnaast ook nog wetenschappelijke bezorgdheid over de behandeling van misbruikclaims in onze jeugdrechtbanken.

Wetenschappelijke publicaties en internationale debatten binnen het familie- en jeugdrecht hebben herhaaldelijk gewezen op een verontrustend patroon binnen conflictdossiers rond kinderen.

Onderzoekers hebben vastgesteld dat ouders die in jeugd- of familierechtbanken melding maken van mogelijk misbruik of mishandeling van hun kind, zeer vaak geconfronteerd worden met tegenclaims van zogenaamde “ouderverstoting” (“parental alienation”).

En meerdere studies wijzen erop dat de tégenclaims die beschuldigingen van ouderverstoting vormen, steeds zwaarder doorwegen dan de oorspronkelijke meldingen van mogelijk kindermisbruik of geweld.

Nochtans geldt er binnen een rechtsstaat een fundamenteel juridisch principe:

Noch een beschuldiging van mishandeling én noch een beschuldiging van ouderverstoting, mag automatisch doorslaggevend zijn, zonder objectieve en controleerbare bewijsvoering.

Beschuldigingen alleen mogen nooit volstaan om fundamentele rechten op gezinsleven langdurig op te schorten.

Toch bestaat er groeiende internationale kritiek dat in sommige dossiers ernstige meldingen van mogelijk misbruik onvoldoende onderzocht worden, terwijl tegelijk zeer zware contactbeperkingen worden opgelegd op basis van niet-strafrechtelijk getoetste theorieën of subjectieve interpretaties.

Dit versterkt de noodzaak om zulke zware maatregelen onder te brengen binnen het strafrechtelijk kader, waar bewijsstandaarden en onafhankelijke toetsing sterker verankerd zijn.

Zelfs veroordeelde gevangenen behouden vaak contact met hun kinderen. Het belang van ouder-kindcontact wordt zelfs erkend binnen het gevangeniswezen.

Daarom bestaan er in gevangenissen bezoekruimtes waar veroordeelde gevangenen nog contact kunnen onderhouden met hun kinderen.

Het is dan ook bijzonder schrijnend dat ouders die nooit strafrechtelijk veroordeeld werden, toch volledig van hun kinderen worden afgesneden via procedures binnen het familie- of jeugdrecht.

Een democratische rechtsstaat mag nooit toelaten dat een maatregel die ingrijpender aanvoelt dan bepaalde strafrechtelijke sancties wordt opgelegd zonder volwaardige strafrechtelijke bewijsvoering.

De internationale evoluties en de proportionaliteit van contactverboden:

Ook internationaal groeit de bezorgdheid over langdurige totale contactverboden tussen ouders en kinderen.

In verschillende rechtsgebieden binnen de Verenigde Staten werd reeds gewezen op het risico dat langdurige scheidingen tussen ouder en kind kunnen leiden tot blijvende vervreemding en psychologische schade.

Daarom werden er in bepaalde Amerikaanse rechtbanken strengere beperkingen ingevoerd op de duur van totale contactverboden.

Waarbij men benadrukt heeft, dat de langdurige onderbreking van ouder-kindcontact enkel uitzonderlijk en tijdelijk mag zijn en zelfs niet langer dan 4 maanden mag duren.

En hun onderliggende juridische redenering is duidelijk:

Wanneer de overheid zelf gedurende lange tijd elk contact verhindert, zonder definitieve bewezen schuld, ontstaat het risico dat de overheid zélf aan ouderverstoting doet en eigenlijk actief meewerkt aan de afbraak van de familiale band.

Dit proportionaliteitsbeginsel verdient ook binnen België een veel sterkere wettelijke bescherming.

Onze concrete eis aan het Parlement

Wij vragen dat:

- Het volledige of langdurige contactverbod tussen ouder en kind uit het burgerlijk recht, familierecht en jeugdrecht wordt gehaald.

Deze bevoegdheid wettelijk wordt ondergebracht binnen het Strafwetboek en onder toezicht van correctionele rechtbanken en strafrechters.

- Een totaal contactverbod enkel nog mogelijk wordt wanneer ernstige feiten strafrechtelijk bewezen zijn.

- Tijdelijke noodmaatregelen enkel uitzonderlijk, proportioneel en strikt beperkt in tijd mogen worden toegepast totdat een strafrechter uitspraak doet.

- Het ouder-kindcontact wettelijk beschermd blijft zolang geen strafrechtelijke schuld bewezen werd.

- De maximale duur van voorlopige totale contactverboden wettelijk sterk beperkt wordt, met verplichte periodieke rechterlijke toetsing en herziening.

Bescherming van kinderen én bescherming van de rechtsstaat:

Deze petitie wil kinderen niet minder beschermen.

Integendeel.

Werkelijk misbruik en geweld moeten streng vervolgd en bestraft worden.

Maar juist daarom horen zulke ernstige beschuldigingen thuis in het strafrecht, waar bewijs, objectiviteit en rechtsbescherming centraal staan.

Een rechtsstaat wordt niet alleen gemeten aan hoe streng zij straft, maar ook aan hoe zorgvuldig zij fundamentele rechten beschermt wanneer de waarheid nog niet bewezen is.

Voor de bescherming van kinderen.

Voor de bescherming van gezinnen.

Voor eerlijke rechtspraak.

Voor de bescherming van de rechtsstaat.