56_2025-2026/13 - Verzoekschrift: nieuwe voorwaarden voor het vormen van een regering
Pétitions
U kan deze petitie niet steunen.
56_2025-2026/13 - Verzoekschrift: nieuwe voorwaarden voor het vormen van een regering
1) Duidelijke strikte deadlines voor regeringsvorming
Denkpiste 1: kortere deadline zonder externe bemiddelaar
Deadline: max. 120 dagen na de verkiezingen. Automatische gevolgen na verstrijken van de deadline:
• De grootste partij (of in Brussel: de grootste partij per taalgroep) krijgt automatisch het recht om een minderheidsregering te vormen.
• Het parlement stemt binnen 7 dagen over deze regering. Een gewone meerderheid volstaat. Lukt dit niet, dan volgt er de “verantwoordelijkheidsronde”. De partijen die eerder tegenstemden krijgen 10 dagen de tijd om een alternatief regeringsvoorstel in te dienen of schriftelijk te bewijzen dat het voorstel van de grootste partij grondwettelijk of financieel niet haalbaar is. Als een partij: tegenstemt, geen alternatief biedt, geen geldige inhoudelijke reden heeft, dan wordt die partij door de bemiddelaar en een parlementaire commissie als obstructionistisch beschouwd. De partij zal dan gesanctioneerd worden. Partijen die tegenstemmen moeten een meerderheid aantonen voor hun alternatief (minimum schriftelijke intentieverklaring van een meerderheid van zetels)
Waarom dit werkt: → Het dwingt partijen om vóór 120 dagen tot een deal te komen, anders verliezen ze hun controle over het proces.
Denkpiste 2: langere deadline met externe bemiddelaar
Eerste deadline (zonder bemiddelaar). Termijn: max. 120 dagen na de verkiezingen. Tweede deadline (met onafhankelijke bemiddelaar). Termijn: max. 90 dagen na eerste deadline.
Binnen 210 dagen moet de bemiddelaar een volledig regeringsontwerp neerleggen in het parlement.
2) Sancties voor partijen als er geen wil is om samen te werken met andere partijen
Dit initiatief is beantwoord:
Tijdens haar vergadering van 14 januari 2026 heeft de commissie voor Verzoekschriften deze petitie overgezonden aan de commissie voor Grondwet en Institutionele Vernieuwing en aan de eerste minister.
Antwoord van de eerste minister (25/02/2026):
De burger verwacht van politici dat ze de wil van de kiezer respecteren, dat ze efficiënt en doelmatig beleid voeren in het algemeen belang en dat ze electorale verantwoording afleggen voor het gevoerde beleid. De ellenlange regeringsvormingen in dit land staan haaks op die terechte eis. Niet alleen u, maar de democratie in zijn geheel lijdt daaronder.
De in het verzoekschrift voorgestelde denkpistes sluiten aan bij ideeën die in het publieke debat reeds meermaals naar voren zijn gebracht. Zo kwam deze thematiek onder meer uitgebreid aan bod in de burgerbevraging die de vorige regeerperiode werd georganiseerd en waarvan de resultaten nog steeds te lezen zijn op www.eenlandvoordetoekomst.be. Ook in de Kamer van volksvertegenwoordigers werd hier onderzoek naar verricht in een inleidend verslag op parlementair initiatief betreffende de mechanismen van regeringsvorming (DOC 55K3785).
Politici zijn zich terdege bewust van deze problematiek. Getuige zijn de verschillende partijprogramma’s, en de wetsvoorstellen die doorheen de tijd zijn ingediend in de Kamer van volksvertegenwoordigers hieromtrent. Het staat het parlement uiteraard vrij om – indien zij dat nodig acht – oplossingen uit te werken.
Op heden stel ik vast dat over een mogelijk oplossing nog geen voldoende grote politieke consensus bestaat. Persoonlijk ben van ik van mening dat de overgrote meerderheid van de circulerende voorstellen een loutere symptoombestrijding zijn van institutionele weeffouten die in de diepte aangepakt moeten worden.
De toekomst zal uitwijzen of er een consensus wordt gevonden met de nodige parlementaire meerderheden die de lange regeringsvormingen in het complexe federale België kan beteugelen.
Deel: