56_2024-2025/31 - Verzoek tot oprichting van gespecialiseerde medische rechtbanken
Pétitions
U kan deze petitie niet steunen.
56_2024-2025/31 - Verzoek tot oprichting van gespecialiseerde medische rechtbanken
Auteur: Giray Altinok
Hooggeachte Voorzitter,
Met groot respect en deferentie voor uw hoog ambt, wend ik mij tot u, Giray Altinok, een zeer gedreven geneeskundestudent, met een voorstel dat de Belgische rechtsgang inzake medische geschillen fundamenteel kan verbeteren. In onze complexe samenleving, waarin medische praktijken en kennis zich voortdurend ontwikkelen, is het cruciaal dat de rechtbanken die oordelen over medische kwesties, juridisch onderlegd zijn en een grondig begrip hebben van medische principes. Dit is van essentieel belang om te waarborgen dat beslissingen rechtvaardig, geïnformeerd en in het beste belang van de publieke gezondheid worden genomen. Het voorstel behelst de oprichting van gespecialiseerde rechtbanken voor medische zaken. Deze zouden naar het model van de arbeids- en handelsrechtbanken functioneren, waarbij de daar betreffende lekenrechters uit de praktijk hun kennis meedelen en het vonnis meebepalen en samen met de beroepsrechters.
Een belangrijke vernieuwing binnen deze gespecialiseerde rechtbanken zou de permanente aanwezigheid van een "medicus-rechter" zijn, die als beroepsrechter functioneert. Dit in tegenstelling tot de lekenrechters, die doorgaans zonder formele juridische opleiding participeren in de rechtspraak. De inzet van medisch geschoolde rechters biedt aanzienlijke voordelen ten opzichte van het sporadisch raadplegen van ethici of andere medische specialisten. Deze rechters zouden beschikken over een diepgaande kennis van medische zaken (diploma geneeskunde) en genoten hebben van een juridische vervolgopleiding, wat essentieel is voor het maken van geïnformeerde beslissingen die de complexiteit van medische zorg volledig begrijpen en adequaat beoordelen. Verder zou het bereik van deze gespecialiseerde rechtbanken zich niet alleen beperken tot artsen, maar ook uitstrekken tot alle beroepen binnen de medische en paramedische praktijk, zoals verpleegkundigen, vroedvrouwen, tandartsen, en andere gezondheidswerkers. Deze brede benadering zorgt ervoor dat alle professionals die verantwoordelijk zijn voor patiëntenzorg op een gelijkwaardige en rechtvaardige manier worden beoordeeld en ondersteund in geschillen die hun praktijk aangaan.
Juridisch gezien zou dit initiatief een basis kunnen vinden in Artikel 144 en 145 van de Belgische Grondwet, die respectievelijk stellen dat geschillen over burgerlijke en politieke rechten door de rechtbanken behandeld worden. Gezien de gespecialiseerde aard van medische zaken, kan een bijzondere wet, die de oprichting van deze gespecialiseerde rechtbanken mogelijk maakt, worden overwogen. Deze gespecialiseerde rechtbanken zouden niet alleen een innovatie betekenen binnen het Belgische juridische landschap, maar ook een noodzakelijke aanpassing aan de hedendaagse medische en maatschappelijke realiteiten.
Daarom vraag ik, het Federaal Parlement dringend om de oprichting van deze gespecialiseerde medische rechtbanken te overwegen. Dit initiatief zal niet alleen de kwaliteit van onze rechtspraak verbeteren maar draagt ook bij aan het vertrouwen van het publiek in zowel het juridische als het medische systeem van ons land.
Ik dank u bij voorbaat voor uw aandacht voor dit belangrijke verzoek en kijk uit naar uw steun om deze essentiële verbeteringen in onze rechtspraak te realiseren.
Dit initiatief is beantwoord:
Tijdens haar vergadering van 9 april 2025 heeft de commissie voor Verzoekschriften deze petitie overgezonden aan de commissie voor Grondwet en Institutionele Vernieuwing en aan de minister van Justitie, belast met Noordzee.
Antwoord van de minister van Justitie, belast met Noordzee (17/12/2025):
Wij mochten in goede orde het in rand vermelde verzoekschrift van de heer Altinok ontvangen.
ln zijn schrijven pleit hij voor de oprichting van gespecialiseerde medische rechtbanken. Deze zouden naar het model van de arbeids- en handelsrechtbanken (lees: ondernemingsrechtbanken) functioneren. ln tegenstelling tot deze twee rechtbanken waarin lekenrechters naast een magistraat zetelen, zou in de gespecialiseerde medische rechtbanken een permanente aanwezige "medicus-rechter" ais beroepsrechter optreden. Deze rechters zouden beschikken over een diepgaande kennis van medische zaken (diploma geneeskunde) en een juridische vervolgopleiding hebben genoten.
Het bereik van deze gespecialiseerde rechtbanken zou zich niet alleen beperken tot artsen, maar zich ook uitstrekken tot alle beroepen binnen de medische en paramedische praktijk, zoals verpleegkundigen, vroedvrouwen, tandartsen, en andere gezondheidswerkers. Deze brede benadering zou ervoor zorgen dat alle professionals die verantwoordelijk zijn voor patiëntenzorg op een gelijkwaardige en rechtvaardige manier zouden worden beoordeeld en ondersteund worden in geschillen die hun praktijk aangaan.
ln antwoord op het schrijven van de heer Altinok kan ik u volgende informatie verstrekken:
De verschillende rechtbanken in de Belgische rechtsorde (naargelang de aard van het voorgebrachte geschil: rechtbank van eerste aanleg, arbeidsrechtbank en ondernemingsrechtbank) zijn op vandaag bevoegd en perfect in staat medische geschillen te beoordelen. Zij behandelen de voorgelegde geschillen aan de hand van het recht en algemene rechtsprincipes dewelke veel ruimer zijn dan de enkele kennis van het medisch aspect van een geschil. Magistraten hebben daarvoor een jarenlange, grondige en gedegen juridische opleiding genoten en de kennis daarvan aangetoond. Een loutere juridische vervolgopleiding op een ander diploma kan nooit volstaan.
Wanneer de magistraat bijkomende informatie nodig heeft, kan hij steeds beroep doen op gerechtsdeskundigen die hij concrete vragen kan stellen naargelang het geschil. Dit kan een arts zijn, of een andere medische geschoolde met een bijzondere specialisatie. Daarenboven kunnen rechtscolleges via zaakverdelingsreglementen (artikel 186, § 1, van het Gerechtelijk Wetboek) zelf bepaalde van hun afdelingen exclusief bevoegd maken voor bepaalde geschillen zodat deze geschillen (bv. ook medische) geconcentreerd worden in één afdeling zodat de magistraat zich ook kan specialiseren. Voor geschillen waarbij de deontologie van de arts centraal staat, is er daarenboven een specifiek orgaan met name de Orde der Artsen waar geneeskundigen zelf oordelen.
Het oprichten van een nieuwe rechtbank voor een welbepaalde beroepsgroep lokt wellicht het verzoek van andere beroepsgroepen uit om ook voor hun beroepsgroep een eigen rechtbank te creëren, hetgeen niet wenselijk is.
Een wetgevend initiatief om gespecialiseerde medische rechtbanken op te richten lijkt daarom weinig opportuun.
Deel: